Błędem medycznym jest nieumyślne działanie (czynność lub zaniechanie) osoby wykonującej zawód medyczny w zakresie diagnozy i terapii, niezgodne z nauką medycyny w zakresie dla pracownika dostępnym, powodującym szkody u pacjenta.

Błędu medycznego nie można utożsamiać z tzw. „niepowodzeniem w leczeniu” rozumianym jako nieskuteczność zastosowanej w danym przypadku terapii, mającym miejsce mimo najwyższych kwalifikacji lekarza (lub innego profesjonalisty medycznego).

 

 Skutkiem działania lub zaniechania podmiotu świadczącego usługi medyczne może być:

  • uszkodzenie ciała pacjenta
  • rozstrój zdrowia pacjenta
  • śmierć pacjenta

 

Kto może być sprawcą błędu medycznego:

  • lekarz (bez względu na jego specjalizację)
  • ratownik medyczny
  • pielęgniarka, położna, sanitariusz

 

Typowe przykłady błędów medycznych:

  • nieprawidłowe postawienie diagnozy
  • zbyt późne postawienie diagnozy
  • zbyt późno podjęte leczenie
  • nieodpowiednie leczenie
  • błąd popełniony podczas operacji
  • zbyt późno podjęta decyzja o operacji
  • usunięcie niewłaściwego organu
  • pozostawienie narzędzi w ciele pacjenta
  • uraz powstały w trakcie leczenia
  • ogólne postępowanie niezgodne ze stanem wiedzy medycznej
  • błąd w obsłudze, awaria, przerwa w działaniu urządzenia medycznego
  • ujawnienie tajemnicy lekarskiej bez zgody pacjenta

 

PODZIAŁ BŁĘDÓW MEDYCZNYCH NA GRUPY

Błąd diagnostyczny

Polega na niewłaściwym rozpoznaniu schorzenia u pacjenta. Niewłaściwe rozpoznanie polega na błędnym stwierdzeniu, że pacjent jest zdrowy, bądź słusznym stwierdzeniu, iż pacjent choruje, jednakże następnie na postawieniu błędnej diagnozy. Następstwem postawienia niewłaściwej diagnozy może być pogorszenie się stanu chorego, rozstrój zdrowia, a w najcięższych przypadkach śmierć. W chwili postawienia błędnej diagnozy stosowana jest nieodpowiednia terapia leczenia, a więc rzeczywista przyczyna nie jest leczona, a pacjent otrzymuje leki, które mogą powodować rozstrój zdrowia.

Przykład: nierozpoznanie zawału mięśnia sercowego lub pomylenie bólu żołądka z atakiem wyrostka robaczkowego.

 

Błąd terapeutyczny

Błąd ten ma miejsce wówczas, gdy choroba została zdiagnozowana właściwie, jednakże wybrano złą metodę leczenia, sprzeczną z punktu widzenia aktualnie obowiązujących kanonów wiedzy i praktyki medycznej. W takich przypadkach chory otrzymuje leki, które nie są skuteczne bądź kierowany jest na zabieg, którego wykonanie nie jest konieczne. Przeważnie w błędach terapeutycznych pacjent kierowany jest na niewłaściwą drogę leczenia.

Przykład 1: wykonanie zabiegu chirurgicznego, w trakcie którego lekarz usunie jedynie część chorych tkanek, pozostawiając pozotałe chore tkanki, które z punktu widzenia medycznego powinien również usunąć, w konsekwencji czego dojdzie do powikłań operacyjnych i pogorszenia stanu zdrowia.

Przykład 2: skierowanie pacjentki na operację neurochirurgiczną, mimo że stan jej zdrowia w ogóle nie uzasadniał wykonania takiego zabiegu.

 

Błąd techniczny

Powstanie tego błędu następuje podczas wykonywania wszelkiego rodzaju zabiegów operacyjnych (np. operacja chirurgiczna, operacja plastyczna). Błędy te występują wówczas, gdy na skutek niewłaściwego postępowania osoby uczestniczącej w przeprowadzeniu operacji, dochodzi do uszczerbku na zdrowiu, bądź nawet zgonu pacjenta.

Przykład: pozostawienia zamkniętego zaworu z tlenem przez anestezjologa podczas operacji, co skutkuje śmiercią pacjenta.

 

Błąd rokowania

Występuje w razie wyrażenia niewłaściwej prognozy, co do stanu zdrowiu pacjenta.

Przykład: stwierdzenie czasowej niezdolności do pracy w sytuacji, gdy istnieją przesłanki do stwierdzenia trwałej niezdolności.

 

Błąd organizacyjny

Błąd bedący następstwem wadliwej organizacji pomocy medycznej, która powoduje dalsze negatywne następstwa. Wskazano, że za błędy organizacyjne oraz zaniedbania personelu medycznego, a także za naruszenie standardów postępowania i procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, odpowiedzialność ponosi zakład opieki zdrowotnej (szpital).

Przykład 1: zaniedbanie takie jak m.in.: zaginięcie karty obserwacyjnej pacjentki, niewłaściwie prowadzona dokumentacja anestezjologiczna, niezastosowanie specjalistycznego sprzętu.
Przykład 2: pacjentce podano również zdwojoną dawkę środka znieczulającego, co mogło doprowadzić do porażenia mięśni oddechowych, w tym międzyżebrowych i w efekcie zatrzymania oddechu.

 

Błąd informacyjny

Błąd informacyjny polega na zaniechaniu przekazania przez lekarza informacji o stanie zdrowia pacjenta. Lekarz ma obowiązek udzielać pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu.

Aby w sposób jednoznaczny można było stwierdzić, iż wystąpił błąd medyczny należy zbadać czy lekarz, bądź inny członek personelu medycznego dopuścił się zawinionego działania bądź zaniechania. Odpowiedzialność cywilna za błędy medyczne opiera się bowiem na zasadzie winy. Wystarczy zatem stwierdzenie chociażby winy nieumyślnej (zaniedbania, rażącego niedbalstwa), aby można było danej osobie przypisać odpowiedzialność cywilną.